Lange tijd verzamelden de kinderen hun was op de gang. Het lag in een hoekje te wachten. Op mij. Dat werd een van mijn dagelijkse ergernissen. Van die dingen waar je vanaf wilt, maar steeds net niet voldoende om ook echt door te pakken.

Toen ik er mentaal en emotioneel aan toe was om er iets mee te doen, bedacht ik het volgende. Ik ga zorgen dat ze het wasgoed verzamelen in de badkamer. Want dan ligt het in ieder geval uit het zicht. Je weet wel, zo’n typische kortetermijnoplossing waardoor je denkt dat je goed bezig bent.

Gedragsverandering door nieuwe werkwijze?

Gevolg: ik wilde het gedrag van de kinderen veranderen. De was moest naar de badkamer in plaats van naar de gang. Uiteraard ging ik deze nieuwe werkwijze zorgvuldig implementeren en herhaaldelijk benadrukken.

Het resultaat? Geen verandering. De stinkende hockeysokken bleven zich netjes verzamelen in de gang. Sommige mensen verzetten bergen, maar deze berg bleef steady in positie. Het sturen op gedrag bleek niet effectief.

Of gedragsverandering door nieuwe context?

Toen had ik een helder moment. Wat nu als ik een wasmand in de badkamer zet? Briljant, al zeg ik het zelf. Zo gezegd, zo gedaan. Ik positioneerde de wasmand zorgvuldig in de badkamer. ’s Avonds bij het eten vertelde ik de kinderen over mijn nieuwste idee. Mijn puberkinderen rolden met hun ogen over dit nietige detail in hun bestaan.

Maar het leidde wel tot resultaat. In korte tijd verplaatste de was zich van de gang naar de badkamer! Waar je soms al niet blij van kunt worden.

Ook in organisaties werkt dit niet anders

Waar gaat dit heen, hoor ik je denken. Welnu, sturen op gedrag is vaak niet effectief. Het is veel effectiever om de context waarin het gedrag zich afspeelt te veranderen. Dus zet een wasmand neer en het gewenste gedrag volgt vanzelf. In organisaties werkt dit niet anders.

Je kunt allerlei trainingen, workshops en instructies geven die zich richten op gedrag. Maar verandert de context van het werk verder niet, dan is de kans van slagen erg klein. Het is dan heel makkelijk om de mensen de schuld te geven: "Je hebt toch een training gehad, waarom gooi je de was niet in de badkamer?" Maar verander de context en de kans is veel groter dat het gewenste gedrag volgt.

Gedragsverandering? Kijk naar de werkcontext

Ook als het gaat om veiligheid zijn we gek op het sturen op gedrag. En ook hier geldt de boodschap: kijk naar de context van het werk en hoe je die zo kunt veranderen dat het gedrag verandert.

Hoe ziet dat er in jouw organisatie uit? Zijn maatregelen vaak gericht op gedrag? Of zie je ook maatregelen terug die de context veranderen? Goed om hier even bij stil te staan en te kijken of verdere verbetering mogelijk is. Misschien zelfs van problemen die net iets zwaarder wegen dan mijn was. Dezelfde was die zich nu zo mooi verzamelt in de wasmand.