Arbo-online
  • Start gratis proefperiode
  • Inloggen
  • Nieuws
  • Arbobeleid
    • Arbobeleid voeren
    • Risico inventarisatie en -evaluatie (RI&E)
    • Psychosociale arbeidsbelasting (PSA)
    • Ongevallen en incidenten
    • Bedrijfshulpverlening (BHV)
    • Verzuimbeleid
    • Duurzame inzetbaarheid
    • Werk- en rusttijden
  • Werkplek
    • Werkplekomgeving
    • Hybride werken
    • Fysieke belasting
    • Fysische factoren
    • Gevaarlijke stoffen
    • Biologische agentia
  • Arbeidsmiddelen
    • Werken met arbeidsmiddelen
    • Machineveiligheid
    • Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM)
    • Veiligheids- en gezondheidssignalering
  • Risicomanagement
    • Managementsystemen
    • Cultuur
    • Gedrag

Handig overzicht: (veiligheids)gedrag

Redactie Arbo
13 jan. 2025

Hoe krijg je medewerkers zover dat ze veilig werken? En hoe zorg je dat dit geen tijdelijke verandering is, maar blijvend effect heeft? In dit handig overzicht staat alles over (veiligheids)gedrag op een rij.

Handig overzicht: (veiligheids)gedrag

(Veiligheids)gedrag is een complex onderwerp. Want het omvat naast de zichtbare handelingen van medewerkers ook de onderliggende psychologische, sociale en organisatorische factoren die het gedrag beïnvloeden. Daarnaast is het belangrijk te begrijpen dat veiligheidsgedrag ontstaat door een wisselwerking tussen bewuste keuzes en onbewuste gedragspatronen. Daarbij spelen zowel individuele als collectieve aspecten een rol. 

De uitdaging voor arboprofessionals ligt in het effectief beïnvloeden en bestendigen van veilig gedrag op de werkvloer. Dit vraagt om kennis van hoe je gedrag kunt beïnvloeden. En van mogelijke benaderingen zoals nudging, informeel leiderschap en het creëren van een positieve veiligheidscultuur. Zo maak je open communicatie over veiligheid mogelijk in de organisatie, waarmee je stimuleert dat medewerkers elkaar durven aan te spreken op elkaars gedrag.

Veilig gedrag en alles wat je erover wilt weten

Veilig gedrag en alles wat je erover wilt weten

Hoe maak je de werkvloer veiliger? Het draait daarbij niet alleen om werken met veilige machines, gereedschappen, apparaten en installaties. Minstens zo belangrijk is veilig gedrag.

Alles over veilig gedrag
Arboprofessional, zo ga je aan de slag met gedrag 

Arboprofessional, zo ga je aan de slag met gedrag 

Een goed plan, zinvolle zaken, weloverwogen veranderingen. En toch: weerstand. Waar komt gedrag van mensen vandaan? Inzicht in de basisbehoeften, gedragsbepalers en remmende factoren geeft je meer grip op gedrag en hoe je dit gericht kunt aanpakken.

Aan de slag met gedrag 
Informeel leiderschap, dit doet het voor veilig gedrag 

Informeel leiderschap, dit doet het voor veilig gedrag 

Het enige wat je moet doen voor echte gedragsverandering bij veiligheid, is kijken hoe mensen met elkaar omgaan. En informele leiders inzetten om je doelen te bereiken. Petronel Bijlsma over het belang van informeel leiderschap.

Informeel leiderschap en veilig gedrag 
Dit kan nudging doen voor veilig gedrag op de werkvloer

Dit kan nudging doen voor veilig gedrag op de werkvloer

Wat is nudging en wat kan het betekenen voor de dagelijkse praktijk op het werk? Hoe kunnen we met behulp van deze techniek veilig gedrag op de werkvloer beïnvloeden?

Veilig gedrag met nudging
Zo leer je elkaar aanspreken op onveilig gedrag

Zo leer je elkaar aanspreken op onveilig gedrag

Aanspreekgedrag. Wat houdt het in, waar moet je op letten en hoe kun je elkaar op een goede manier aanspreken op onveilige situaties in de dagelijkse werkpraktijk?

Onveilig gedrag bespreekbaar maken

Meer artikelen over gedragsverandering

  • Zo buig je weerstand op de werkvloer om tot gedragsverandering 
  • Aan de slag met gedrag in de arbopraktijk 
  • Gedrag observeren en bijsturen, zo zorg je dat de veiligheidsrondgang werkt 
  • Pak onveilig gedrag aan met het ik-ik-jij-wij-model  
  • Zo beïnvloed je gedrag 
  • Gedrag: zo doorbreken we op een natuurlijke manier gewoontes van werknemers 
  • De intention-action gap? Zo dicht je de kloof tussen goede voornemens en nieuw gedrag 
Veilig echt kwestie van gedrag en cultuur?

Veilig echt kwestie van gedrag en cultuur?

Arbeidsrisico's bestrijden met techniek? Nauwelijks te doen, vinden veel veiligheidskundigen. In plaats daarvan moet je sleutelen aan gedrag en cultuur. Bijvoorbeeld door het geven van instructie en voorlichting. Maar werkt dat echt beter?

Risico's bestrijden met goed gedrag?
Veelgestelde vragen over veiligheidsgedrag

Veelgestelde vragen over veiligheidsgedrag

Gedrag is een belangrijk aspect van veiligheid. Een aantal veelgestelde vragen over veiligheidsgedrag. Zoals: Kun je slecht veiligheidsgedrag makkelijk afleren? Kun je goed veiligheidsgedrag makkelijk aanleren?

Veiligheidsgedrag: veelgestelde vragen
Een theoretische blik op gedrag

Een theoretische blik op gedrag

Veiligheid en gedrag zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Maar waardoor wordt gedrag eigenlijk beïnvloed? Hoe kun je gedrag verklaren?

Een theoretische blik op gedrag
Gedrag: de oermens in ons wint

Gedrag: de oermens in ons wint

We kunnen gedrag een beetje beïnvloeden door straf en beloning en het ontwerpen van goede werkplekken. Maar door onze oeroude gedragssystemen blijven we roekeloos en gestrest.

Gedrag: de oermens in ons
Collectie Gedrag

Collectie Gedrag

Gedrag is een belangrijke factor als het gaat om een veilige werkvloer. In deze collectie staan onze belangrijkste artikelen over gedrag op een rij.

Collectie Gedrag

Lees meer over

  1. Vacatures

  2. Universiteit Utrecht

    Afdelingshoofd Veiligheid & Milieu

    Universiteit Utrecht logo
Bekijk vacatures

Schrijf je in voor de nieuwsbrief!

✓ Ruim 17.000 arbo professionals gingen je voor

Aanbevolen door de redactie

  • Gedrag12 dec. 24

    Zo ga je van goede voornemens naar nieuwe gewoontes

    Bijna 80% van de mensen heeft een goed voornemen aan het begin van een nieuw jaar. Allemaal denken ze dat vol te houden, maar slechts een kwart van hen lukt dat. Bijna de helft vergeet zelfs dat ze een goed voornemen hadden. Hoe maak je van goede voornemens wél nieuwe gewoontes?

  • Gedrag29 apr. 24

    Train 6 kenmerken van een lerende organisatie met de DEGAS-cirkel 

    Incidenten en leercurves uit de burgerluchtvaart hebben hun weg gevonden in de DEGAS-cirkel, een algemeen toepasbaar methode voor een veilige en lerende organisatie. Luchtvaartexpert en Degas chair Benno Baksteen vertelt uit welke 6 elementen deze bestaat. 

  • Artikel19 apr. 22

    Beware of the bias! Zo houden we een realistische kijk op risico’s op het werk

    Een vaak onderschatte oorzaak van ongevallen is de invloed van zogeheten biases oftewel vooroordelen. Zo kennen we de optimisme bias, de availability bias en de confirmation bias. Zo’n bias of denkfout kan de veiligheidsrealiteit ernstig vertroebelen. Maar hoe ontstaat een bias, welke invloed kan die hebben op keuzes en gedrag en vooral: wat valt eraan te doen?

Lees meer over dit onderwerp

  • Peter Booster, senior adviseur Arbeidsveiligheid en preventieadviseur bij NS Groep
    Gedrag29 apr. 26

    Column Peter: 'Het is goed bedoeld, tot het mis gaat'

    Een klein bedrijf sluit een prachtig contract: 3 jaar werk voor 2 medewerkers. Bestaanszekerheid. De relatie met de hoofdinlener bestaat al jaren, maar nu is er een tussenpersoon en valt alles onder één projectorganisatie. Aan de veiligheidskant verandert niets.

  • Astronaut Eugene A. Cernan rijdt de Lunar Roving Vehicle tijdens de eerste Apollo 17 buitenvoertuigactiviteit op de landingsplaats Taurus-Littrow, 20 juli 1969. Beeld: Shutterstock
    Gedrag19 mrt. 26

    Blog Gert: Wanneer roem belangrijker is dan beroepsrisico

    Als er persoonlijk en collectief veel te winnen valt, zijn we geneigd opportunistisch om te gaan met de beroepsrisico's die we toestaan en nemen. Anders gezegd: dan gaat een realistische omgang met die risico's als eerste het raam uit.

  • Marcel de Munck
    Gedrag16 mrt. 26

    Marcel de Munck: 'Onveilig gedrag is geen onwil'

    'Veilig automatiseren begint bij het begrijpen van menselijk gedrag', zegt Marcel de Munck, consultant veiligheidscultuur bij Kader Group. Arbo legt hem een aantal vragen voor over de 'natuurlijk veilige aanpak' om geautomatiseerd werken veiliger te maken.

  • Beeld: Shutterstock
    Gedrag12 mrt. 26

    Dit moet de technieksector doen voor weerbaarheid bij crises

    Techniek Nederland deed onderzoek naar de weerbaarheid van de technieksector in het geval van een noodsituatie. Die blijkt onvoldoende. De vereniging zet 3 onderzochte scenario's uiteen in het rapport 'Sterk in tijden van crisis' en geeft aanbevelingen.

  • Beeld: Shutterstock
    Cultuur11 mrt. 26

    Column Carsten: Nul is niet 'alleen maar een visie'

    Eigenlijk dacht ik dat ik klaar was met het onderwerp 'nulvisie' of 'Vision Zero'. Alles wat erover gezegd moet worden, is gezegd en ik heb er eerlijk gezegd een hekel aan om mezelf te herhalen. Als je mijn mening wilt weten, google dan even.

  • Peter Booster, senior adviseur Arbeidsveiligheid en preventieadviseur bij NS Groep
    Gedrag4 mrt. 26

    Blog Peter: 'Veiligheid is ook moraal'

    Het eerste bord staat bij de ingang. Groot. Onontkoombaar. Op het bord prijkt een foto van een verdrietig kind. De tekst erbij is hard: "Mijn papa komt nooit meer thuis". Die zin snijdt door alle managementlagen heen.

  • KetelhuisWG Amsterdam, copyright: ANP/Hollandse Hoogte/Co de Kruijf
    Gedrag9 feb. 26

    10 vragen over de rol van de VDO'er

    Veiligheidskundigen in de bouw hebben al 2 jaar met de veiligheidscoördinator directe omgeving (VDO'er) te maken. Of tenminste, dat zou zo moeten zijn. De invulling van de rol roept echter nog steeds veel vragen op. Arbo vroeg opheldering aan Duco Opdam, hoger veiligheidskundige en bouwveiligheidsadviseur bij Aboma.

  • Mark Noort
    Managementsystemen16 jan. 26

    Gastblog Mark Noort: 'Veiligheid is meer dan een businesscase'

    We doen het vaak bijna automatisch. Er ligt een voorstel om het werk veiliger te maken. En dan klinkt die ene vraag: 'Wat levert het op?' Vanaf dat moment praten we niet meer over veiligheid, maar over rendement.

Mijn artikeloverzicht

Onderwerpen aanpassen

Mijn artikeloverzicht kan alleen gebruikt worden als je bent ingelogd.

Inloggen

of maak een account aan

Eerder verschenen

  1. Prof. Dr. Jaap van den Herik: 'Intuïtie is wél in AI te vangen'
  2. Duidelijk over gedrag met dit voorbeelddocument gedragscode
  3. Gesponsord'Stel als manager nieuwsgierige vragen in plaats van regels op te leggen'
  4. Lekker lezen - 8 boekentips voor de feestdagen
  5. GesponsordDe signalerende rol van een vertrouwenspersoon als preventie-adviseur
  6. Handig overzicht: digitalisering
  7. Met deze 4 types veiligheidsindicatoren bewaak je het veiligheidsniveau
  8. Handig overzicht: cultuur
  9. Verstoorde arbeidsrelatie leidt tot ontslag. Terecht of niet?
  10. Communicatiespaghetti
  1. De kunst van objectief observeren
  2. Mag dat, 11 werknemers verplicht overplaatsen?
  3. Crashtest voor dummies
  4. Datamodellen en AI, dit kun je ermee voor risicomanagement
  5. Authentiek zijn, ga er maar aan staan
  6. Voorbeelddocument gedragscode sociale media
  7. Risicobeoordeling 'invullen' doet mijn tenen krullen
  8. Het ontwerp van de knoppen
  9. Veiligheid op het spoor: ILT kijkt kritisch naar interventiewaarde

Schrijf je in voor de nieuwsbrief!

✓ Ruim 17.000 arbo professionals gingen je voor

  • Collecties
  • Nieuwsbrieven
  • Over Arbo
  • Arbo Academy
  • Digitale Magazines
  • Klantenservice
  • Contact
  • Adverteren
  • Vacatures
  • Boeken

Snel naar

  • Nieuws
  • Jurisprudentie
  • Ongevallen
  • Faq's
  • Voorbeelddocumenten
  • Checklists

Werkplek

  • Werkplekomgeving
  • Hybride werken
  • Fysieke belasting
  • Fysische factoren
  • Gevaarlijke stoffen
  • Biologische agentia

Arbobeleid

  • Arbobeleid voeren
  • Risico inventarisatie en -evaluatie (RI&E)
  • Psychosociale arbeidsbelasting (PSA)
  • Ongevallen en incidenten
  • Bedrijfshulpverlening (BHV)
  • Verzuimbeleid
  • Duurzame inzetbaarheid
  • Werk- en rusttijden

Arbeidsmiddelen

  • Werken met arbeidsmiddelen
  • Machineveiligheid
  • Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM)
  • Veiligheids- en gezondheidssignalering

Risicomanagement

  • Managementsystemen
  • Cultuur
  • Gedrag

Socials

  • X
  • LinkedIn
  • Facebook

Arbo is onderdeel van VMN media. Lees in ons manifest waar VMN media voor staat. Op gebruik van deze site zijn de volgende regelingen van toepassing: Algemene Voorwaarden en Privacy en Cookie beleid | Privacy instellingen