Bekijk alle content

Strategische onafhankelijkheid rond batterijen is voor de EU een sleutelthema geworden. Brussel en Den Haag zoeken naar manieren om de afhankelijkheid van kritieke grondstoffen (CRMs) te verkleinen, via spreiding van import, recycling en nieuwe mijnbouw. Een eerste stap werd deze week gezet met de start van het EU Energy and Raw Materials Platform, waar kopers en verkopers van batterijgrondstoffen voor het eerst aan elkaar werden gekoppeld.

De energietransitie vraagt om innovaties zoals waterstofinstallaties, batterijsystemen en 'carbon capture and storage'. Maar juist bij dit soort nieuwe technologie ontbreekt vaak de schadehistorie waarop verzekeraars hun acceptatie baseren. Daardoor komen projecten soms moeilijk van de grond. Toch is verzekerbaarheid zelden de echte 'showstopper', zeggen Hanneke van Oss (Bluewater Energy Services en voorzitter van NARIM) en Carolien Sala (INSVER). Volgens hen ligt de sleutel vooral bij vroegtijdige samenwerking, kennisdeling en maatwerk.

Hoe maken we batterijen beter én zorgen we dat afgedankte exemplaren hoogwaardig worden gerecycled? Met de snelle groei van elektrisch vervoer wordt die vraag steeds urgenter voor beleidsmakers, fabrikanten en verwerkers in de EU. Voor de terugwinning van CRMs zijn er drie routes: pyrometallurgie (smelten), hydrometallurgie (chemisch oplossen) en directe recycling. De variërende chemische samenstelling van batterijen maakt die opgave echter complex.

Waterstof lijkt veelbelovend voor duurzame energievoorziening in woonwijken. Maar in de praktijk is het nog niet rijp voor grootschalige toepassing. De technologie is kostbaar, complex en lastig in te passen binnen bestaande regelgeving. De echte winst zit voorlopig in elektrificatie en slimme energiesystemen, blijkt uit een proef van Hylife in Stad aan 't Haringvliet. Toch verwacht het bedrijf op de lange termijn nog wel kansen.

De Europese Unie wil duurzame energietechnologie zoveel mogelijk zélf produceren, om zo de afhankelijkheid van andere landen te verminderen. In de waterstofsector komen veel componenten voor elektrolysers, met name kostbare materialen, nog uit China. Dat kan anders, maar dan moet het stimuleringsbeleid veranderen, meent Ivan Gruber, CTO van elekrolyser-fabrikant Enapter.

Er zijn momenten waarop je een stapje vooruit zet op het asfalt, letterlijk en figuurlijk. Voor mij was dat bij een rij waterstoftrucks voor het Utrechtse provinciehuis op 13 maart: meer dan twaalf stuks, uit meerdere landen en van verschillende fabrikanten. Op Lage Weide gaan we hierin mee en werken we aan een lokaal waterstofecosysteem

Nederland is een grote Europese waterstofspeler. Zowel met consumptie als met productie staan we op de tweede plaats in Europa, niet ver achter Duitsland. Ook interessant: we produceren in Nederland ongeveer net zoveel als dat we consumeren, al komt er vanuit België een bescheiden importstroom onze kant op. Waterstof in Nederland speelt nauwelijks een rol als energiedrager in het energiesysteem. Het kleinste molecuul is hier namelijk bijna altijd grondstof in de industrie.

Het familiebedrijf Wecoat is specialist in corrossiewering, onder meer via energie-intensieve processen als thermisch verzinken en poedercoaten. De onderneming telt tweehonderd medewerkers, realiseert een omzet van € 30 miljoen en heeft vijf vestigingen: drie in Nederland en twee in België. Bij Wecoat draait de energietransitie om ingrepen in het hart van het productieproces. 

Hoewel netbewust bouwen het elektriciteitsnet kan ontlasten, krijgen netbewuste projecten geen voorrang bij de aanvraag van een netaansluiting boven projecten die conventioneel gebouwd worden.

Rond batterijen is strategische onafhankelijkheid is het sleutelwoord geworden. Allerwegen zoeken de EU en Nederland naar oplossingen om de afhankelijkheid van CRMs (kritische grondstoffen) te verminderen: spreiding van importen, recycling en mijnbouw. Eén van deze Europese initiatieven startte deze week. Op het nieuwe EU Energy and Raw Materials Platform ging de eerste matchmaking-ronde tussen kopers en verkopers van strategische grondstoffen voor de batterij-industrie van start. Een verkenning van de Europese wetgeving rond kritieke grondstoffen als juridisch fundament voor een vitale Europese batterijen-sector.

Bedrijven die vanaf 2027 meer dan 85 TJ energie per jaar verbruiken, moeten een energiebeheersysteem invoeren volgens de ISO 50001-norm of een erkend alternatief (herziene EED). Daarmee krijgt energie een vaste plek in de organisatie. Aluminiumrecycler E-max en papierfabrikant Smurfit Westrock zijn al ISO 50001 gecertificeerd. Hoe hebben zij meer grip gekregen op hun energieverbruik?  

Bedrijven in Europa krijgen te maken met strengere regels voor energieverbruik. Volgens de herziene Energie-Efficiëntie Richtlijn (EED) moeten organisaties die meer dan 85 terajoule (TJ) per jaar verbruiken, vanaf 2027 een energiebeheersysteem invoeren volgens de ISO 50001-norm. Wat zijn belangrijke aandachtspunten?

Oneindig lang wachten op een aansluiting op het stroomnet? Soms lijkt de gang naar de rechter nog de enige uitweg om toch aangesloten te worden of om de netbeheerder aansprakelijk te stellen voor oplopende kosten. In de meeste gevallen stelt de rechter de netbeheerder echter in het gelijk. De nieuwe Energiewet versterkt de positie van de netbeheerder ook nog eens. De vraag is dan ook wanneer procederen wél zin heeft en of het wenselijk is. 

Energielabels krijgen vanaf 29 mei een vernieuwd uiterlijk, met meer indicatoren die iets zeggen over de prestaties van een woning of gebouw. Daarmee voldoet Nederland aan de Europese richtlijn voor de energieprestatie van gebouwen (EPBD IV).

De complexiteit van en het aantal cyberaanvallen op kritieke energie-infrastructuur neemt toe. Welke innovaties en stappen zijn nodig om decentrale energiesystemen digitaal veilig te maken? En is een cyberaanval snel op te sporen? Om deze vragen te beantwoorden, demonstreerde TNO op het 'SWITCH-fieldlab' een realistische live cyberaanval op een van haar eigen windturbines. Shari Finner en Jan Willem Wagenaar, werkzaam bij TNO, delen hun bevindingen en benoemen de belangrijkste aandachtspunten rond cyberweerbaarheid.

Gaat Nederland straks vier miljoen slimme meters met onderdelen uit China installeren? Dat lijkt vragen om problemen, juist nu in aanloop naar de Cyber Resilience Act (CRA) duidelijk is geworden hoe kwetsbaar zonnepaneelomvormers uit China voor het elektriciteitsnet kunnen zijn. De branche neemt inmiddels volop maatregelen. "Wij vragen om de hoogste standaarden voor omvormers."

De Tweede Kamer heeft het kabinet vragen gesteld over de gunning van het meetgedeelte van de nieuwe slimme elektriciteitsmeter aan het Chinese bedrijf Kaifa Technologies. Kamerleden maken zich zorgen over manipulatie van de meter, waardoor het elektriciteitsnet kan worden ontregeld. Ook zijn ze bezorgd over de omgang met privacygevoelige data. Wat is er precies gegund en waar komt de onrust vandaan?

Wat doe je als het elektriciteitsnet geen extra capaciteit meer kan leveren, terwijl je organisatie blijft groeien? De Technische Universiteit Eindhoven vond het antwoord in batterijen, slimme aansturing en diepgaande analyse van energiegebruik. Met het zogeheten Genius-project wil de universiteit netcongestie oplossen én een proeftuin voor innovaties inrichten. Mark Cox, programmamaker energie, en Thijs Meulen, adviseur energiemanagement en gebouwautomatisering, lichten het project toe.