de Architect
  • Start gratis proefperiode
  • Inloggen
  • Actueel
  • Dossiers
    • Ontwerppraktijk
    • Duurzaam bouwen
    • Woningbouw
    • Maatschappij en cultuur
    • Renovatie en transformatie
  • Focus
    • De stad als bouwterrein
    • Mevr. De Architect 2.0
    • Paris Proof
    • Schoonheid in architectuur
    • Vakmanschap
    • Goed opdrachtgeverschap
    • Architectuur als culturele waarde
  • Podcasts
  • Projecten
  • Magazine
  • Archief
  • Bedrijven
Is wonen in Nederland een mensenrecht of een verdienmodel?
Woongebouw Vertical. Beeld Marcel van der Burg

Is wonen in Nederland een mensenrecht of een verdienmodel?

Merel Pit
Gepubliceerd: 16 mei 2025

Ik was dit jaar voor het eerst aanwezig op de Architectuurbiënnale in Venetië. Een van de paviljoens waar ik veel tijd doorbracht, was dat van Oostenrijk. Hier is de tentoonstelling 'Agency for Better Living' te zien, die zich richt zich op het creëren van betere leefomstandigheden voor iedereen.

Hoe meer ik me erin verdiepte, hoe jaloerser ik werd. Waar het Nederlands woningbouwbeleid steeds meer de regie aan de markt overlaat, zet Oostenrijk in op sterke regulering met als motto ‘wonen is een mensenrecht’. Was Nederland lange tijd een van de toonzetters als het ging om ons woningbouwbeleid, zou op dit moment een gelijkaardige tentoonstelling ronduit gênant zijn.

Wat de crux is van het sociaal rechtvaardige, duurzame en inclusieve woonbeleid in Oostenrijk? Zo’n 60 procent van de Wenen woont in gesubsidieerde huurwoningen, deels in gemeentebezit, deels ontwikkeld door non-profit woningcorporaties. De stad zelf bezit zo’n 220.000 woningen (de beroemde Gemeindebauten) en werkt nauw samen met coöperatieven en ontwikkelaars zonder winstoogmerk.

Dit is in groot contrast met Nederland waar op dit moment het grootste deel wordt gebouwd door commercieel gedreven ontwikkelaars. ‘Zij werken risicomijdend en dus met standaardwoningen, want daaraan kleeft het minste risico. Als het initiatief en de programmering liggen bij een partij die zonder winstbejag werkt, is dat een groot verschil’, aldus Dick van Gameren in een interview met Afke Laarakker.

Maar goed, in Nederland hebben we nu wel mooi een woongebouw waar muizen door de groene gevel de tiende verdieping weten te bereiken. Dat is ook wat waard?

Lees de must-reads van deze week!

Groet, Merel

Must-reads week 20 2025

  • Muizen op de 10e verdieping van woongebouw Vertical dankzij groene gevel
  • Deze 6 landen gaven het pretpark van de Architectuurbiënnale in Venetië terecht een zwart randje
  • Dick van Gameren over de huidige woningbouw: 'We bouwen voor de sloop'
  • Gaat de welstand op de schop? ‘Doemscenario voor architectuur’
  • Fenix Museum Rotterdam nu al een succes door Bilbao-effect
Merel Pit

Merel Pit

Hoofdredacteur de Architect

Merel Pit (1981) is sinds januari 2021 hoofdredacteur van de Architect. Daarmee is ze terug op haar ‘oude nest’ waar ze in 2008 als vakredacteur haar carrière in de architectuurjournalistiek begon. Heb je input voor sterke verhalen? Mail haar op merelpit@vmnmedia.nl.

Dagelijkse nieuwsbrief de Architect

de Architect is het meest toonaangevende architectuurplatform. Ontvang iedere werkdag om 07.00 uur het laatste nieuws, uitgelichte projecten, columns én visies op het gebied van architectuur, stedenbouw en interieur.

Lees ook

  • 'Schuifdeurwoningen' door Duinker van der Torre. Beeld Korth Tielens Architecten
    Must reads10 okt. 25

    Waar zit de ruimte voor architecten om te experimenteren? In de woningplattegrond? Of de collectieve ruimte?

    'Architecten hoeven de ideale woningplattegrond niet meer uit te denken', aldus Mark Kuijpers van Greystar. Hij doet een oproep aan architecten om de taal van beleggers te leren spreken, zodat ze kunnen meedenken over bouwkosten, exploitatie en beheer. Voor de foto had hij zijn strakke pak met das verruild voor een architectonisch verantwoorde donkerblauwe trui. Misschien om zijn boodschap zachter te laten landen?

  • Masterplan Bijlmermeer door Siegfried Nassuth, 1965. Beeld Wikimedia Commons
    Must reads11 jul. 25

    Ons antwoord op de woningnood: wederom enorme niet-aanpasbare betonkolossen vol Super Tiny Smart Cabin Lofts

    'Heel eerlijk, het is wel klein', zegt Natasha tegen journalist Afke Laarakker. Ze heeft zojuist een studio van 24 vierkante meter aangekocht: een 'Corner Loft' in een voormalig belastingkantoor, een transformatieproject door Mulderblauw architecten, tegenover station Den Haag HS.

  • Hart van de Waalsprong. Beeld Jeroen Musch
    Must reads4 jul. 25

    'Autoterreur' belemmert gezellige en groene steden

    Groene steden warmen minder op. Geen onnodige luxe als de temperaturen zo hoog stijgen als afgelopen week. Hoe zorgen we voor meer groen? Ban de auto!

  • Beeld Luc Roymans
    Must reads27 jun. 25

    Is publiceren over architectuur verworden tot een schizofrene bezigheid?

    Terwijl Mona Keijzer 1250 euro per woning wil besparen door de minimale plafondhoogte van 2,60 meter te verlagen naar 2,50 meter en de minimale deurhoogte van 2,30 naar 2,10, publiceert de redactie van de Architect deze week twee woonhuizen met hoge vides, enorme schuifdeuren en scharnieren die groter zijn dan je onderarm. De ontwerpkracht die Tim Rogge en Wim Aardenburg tonen is ongekend.

Uitgelicht door de redactie

  • Beeld Ahmad Alnaji (SARAB)
    Project6 mei 26

    Wasl Tower, Dubai - UNStudio

    De Wasl Tower in Dubai is voltooid. Het 302 meter hoge gebouw is ontworpen door UNStudio onder leiding van Ben van Berkel, in samenwerking met lead engineering consultant Werner Sobek. De toren is gelegen aan Sheikh Zayed Road, naast de Burj Khalifa, en omvat een gemengd programma van 167.733 vierkante meter: het Mandarin Oriental Downtown hotel, woningen, kantoren, vergaderruimten, een spa en horecavoorzieningen.

  • Design Museum Gent door Carmody Groarke, Atama en Re-st. Beeld Johan Dehlin
    Review4 mei 26

    Tussen monument en materiaalexperiment: hoe Carmody Groarke en Atama het Design Museum Gent nieuwe allure geven

    Design Museum Gent is een toonbeeld van een duurzaam en 'bioregionaal' ontwerp. Maar bovenal overtuigt de architectuur van Carmody Groarke en Atama, die zij ontwierpen in samenwerking met Re-st. De monolithische gevels voegen zich naadloos in het historische centrum van de stad en de raak gekozen gevelopeningen trekken de bezoeker als vanzelf naar binnen.

  • Museum Arnhem. Beeld Jannes Linders
    Achtergrond4 mei 26

    Tegels Museum Arnhem door Benthem Crouwel ongeschikt voor gevel volgens Raad van Arbitrage

    De gevel van Museum Arnhem kampt met structurele problemen, zo blijkt uit recent onderzoek. De beschadigingen aan de geglazuurde tegeltjes in de gevel van de nieuwe vleugel komen niet door de manier van bevestigen, maar door het keramiek. Dat blijkt uit onderzoek door de Raad van Arbitrage.

Eerder verschenen

  1. De Hoop, Zaandam - Dries Architectuur
  2. Een icoon voor Amsterdam
  3. Nieuwe stemmen, scherpe inzichten: twee architecten die je móet lezen
  4. Ontwerpen vrouwen anders dan mannen?
  5. KAAN Architecten aangesteld als lead architect voor miljardenplan Schiphol
  6. Klein team, groot project: hoe AI het middelgrote architectenbureau onder druk zet
  7. MVRDV ontwerpt hybride torencomplex in Brussel Noord
  8. Tegen de sloopgolf in: Marjolein van Eig blaast de portiekflat nieuw leven in
  9. Herenhuis Wilhelminapark, Utrecht - Serge Schoemaker Architects
  1. Boshuis Blankwater door Jasper Smits: low-tech logica als ontwerpstrategie
  2. GesponsordKwalitatieve buitenruimtes cruciaal in verdichte steden
  3. Mecanoo geselecteerd voor nieuw ontwerp filmtheater Fraterhuis in binnenstad Zwolle
  4. Cirkelvormige houten dorpsschool in Muiderberg door Arons en Gelauff: ingenieus en simpel tegelijkertijd
  5. Xplore Agora, Amsterdam - Studio Ard Hoksbergen
  6. Tim Peeters over architectuur als discipline van hergebruik: 'Goed gestolen is goed bedacht'
  7. Transformatie Mijnbouwkundefaculteit, Delft - Haskoning, Braaksma & Roos
  8. Acupunctuurverdichting verdient meer onderzoek
  • Nieuwsbrieven
  • Klantenservice
  • Contact

Dossiers

  • Ontwerppraktijk
  • Duurzaam bouwen
  • Woningbouw
  • Maatschappij en cultuur
  • Renovatie en transformatie

Actueel

Platform

  • Printuitgave
  • Digimazine
  • ARC Awards
  • Projectbezoeken

Focus

  • Paris Proof
  • Schoonheid in architectuur
  • Vakmanschap
  • Goed opdrachtgeverschap
  • Architectuur als culturele waarde
  • Mevr. De Architect 2.0

Volg de Architect

  • Facebook
  • LinkedIn
  • Instagram
  • Spotify

de Architect is onderdeel van VMN media. Lees in ons manifest waar VMN media voor staat. Op gebruik van deze site zijn de volgende regelingen van toepassing: Algemene Voorwaarden en Privacy en Cookie beleid | Privacy instellingen