De diensten beginnen elke zondag stipt om 10 en 19 uur. In de winter een extra dienst op woensdagavond. De duur ervan varieert maar is nooit korter dan 7 kwartier. Bij warm weer moet er wel eens een oververhitte kerkganger of -gangster worden ontzet om verstikking te voorkomen. De dominee beschikt over een ferme tenor en de preek wordt met microfoon versterkt. Hierdoor is het niet te vermijden dat je flarden opvangt van het gebodene.
De gemeentenaren waren en zijn kerktrouw. Na elke dienst gingen zij gehoorzaam heen en vermenigvuldigden zij zich. De kerkbanken zijn afgeladen met grootouders, vaders, moeders en tientallen (klein)kinderen per familie. Zodra het tijd is, dus stipt om 10 dan wel 19 uur, gaan de deuren dicht. Kennelijk weten alle schapen wanneer de herder met voederen start. Vreemde schapen zorgen slechts voor herrie in de stal dus gaat het hek op slot.
Dan komen we bij het ritme van de psalmen. Er wordt traag gezongen. Het tempo ontwikkelde zich geen millimeter sinds de beeldenstorm. Af en toe heb ik de neiging om op de dichte deur te bonzen om te vragen of het ietsje sneller kan. En toch…ook in de oud-gereformeerde kerk rekken de normen op. Het aantal mannen in hemdsmouwen en niet-zwarte kleding groeit gestaag. Maar toen laatst een hippie in het kerkgebouw wist door te dringen, werd hij toch met zachte hand verwijderd. Het moet ook niet te gek worden.
De kledingvoorschriften zijn streng. De vrouwenhoofden moeten bedekt en dat zijn ze dan ook. Zwarte en grijze hoeden, geen haartje te zien. Maar ziet, er zijn ook witte hoeden. Sommige jonge vrouwen dragen moderne snit of biesje en …daar zien we een modieus roze hoedje met bijpassend jurkje met split. Ook hier zullen de vrouwen de trend ombuigen en vervolgens een nieuwe zetten. Op prinsjesdag zijn zij het die met hun hoeden zorgen voor wat fleur in de zalen der Staten Generaal. Zo doen ze dat ook in de gebouwen van de zwartekousen kerk. En zo zijn kerk en staat toch nog verweven.
