Als je geen geld hebt is het een ander verhaal. Dan is het leven er ronduit grimmig. Veel meer nog dan in Nederland is het lastig om je los te maken uit de echte armoede die je dan toegrijnst. Sprekend beeld daarvan: de werkelijk enorme omvang van de zakken met blikjes en plastic flessen die sommige mensen inzamelen om in hun levensonderhoud te voorzien. Heel veel blik en plastic uit heel veel prullenbakken en vuilniszakken voor heel weinig geld. Het is als met een raket: om je los te maken van de grond moet je enorm veel energie genereren. Naarmate je hoger komt gaat het gemakkelijker.

Een heel andere kant: een werkelijk schreeuwend duur klassiek concert, ondanks de sponsoring door een financiële reus, die vooraf erg bedankt wordt door de directie van het orkest. En ook: een groot spandoek bij de ingang van een park met de vraag of je het park financieel wilt steunen. Overal en nergens spandoeken en smeekbedes om geld als je een beetje goed kijkt.

Ik kom in gesprek met een gewone Amerikaan in een schoenenwinkel. We zijn allebei toerist: hij komt van het midwestelijke, conservatieve platteland en ik uit het vrijzinnige Nederland. Erger nog: uit Amsterdam. Hij gruwt van het communisme van Obama. Pardon? Nou ja, dat alles van overheidswege georganiseerd dreigt te worden. Het einde van het land is in zicht. Ik zie vooral bij gebrek aan overheid zoveel willekeur. Hij ziet een gevaar dat met zoveel overheid niemand meer ergens betrokken bij is en ook nergens meer verantwoordelijk voor is. Ik denk aan de roep om leiderschap en Den Haag als het gaat om zaken waar we zelf verantwoordelijk voor zouden kunnen en moeten zijn en (in mijn eigen wereldje) en aan het tekort aan belangstelling voor het lidmaatschap van ondernemingsraden.

De maatschappij als organisatievraagstuk. Hoe mobiliseer je persoonlijke betrokkenheid en verantwoordelijkheid zonder dat je het algemeen belang uit het oog verliest? Hoe definieer je algemeen belang als je persoonlijke betrokkenheid als maatstaf neemt?

Tot onze verbazing blijken we het over veel meer eens te zijn dan we eerst konden denken. In de hele wereld willen mensen in hun leven een omgeving die geregeerd wordt door de menselijke maat.

De talloze schoenen in de winkel illustreren ons gesprek.