Als we deze doelen willen halen dan moeten we verder kijken dan alleen het recyclingproces na consumptie. Recycling begint namelijk al bij de ontwerpkeuze van de verpakking. Daar komt het principe “design for recycling” in beeld, waarbij de volledige levenscyclus van de verpakking wordt meegenomen in het ontwerp. Tetra Pak, expert in voedselverwerking en -verpakkingsoplossingen, legt uit hoe producenten dit kunnen toepassen.
Nederland zamelt al sinds 2015 drankenkartons in voor recycling en boekte sindsdien flinke vooruitgang. In minder dan tien jaar is het inzamelpercentage flink gestegen (+45% inzameling), met 24% van alle drankenkartons effectief gerecycled in 2023. Om de circulaire economie verder te versterken, wil Nederland 40% van de drankenkartons recyclen tegen eind 2025 en 55% tegen 2030.
Ontwerpen voor recycling
Om deze doelen te bereiken, moeten we als industrie het hele recyclingproces van drankenverpakkingen meenemen. Daar komt het concept “design for recycling” om de hoek kijken. Ontwerpen voor recycling betekent dat fabrikanten bij het ontwerp van de verpakking al rekening houden met de volledige levenscyclus van recycling.
Bij het ontwerpen van voedsel- en drankenverpakkingen moeten fabrikanten verschillende eisen in balans brengen. Ze moeten de duurzaamheid verbeteren, terwijl ze de voedselveiligheid waarborgen én de functionaliteit voor de consument behouden. Daarbij is het belangrijk om de hele waardeketen te begrijpen: van het inkopen van verpakkingsmaterialen tot distributie, consumptie en de verwerking van materialen door recyclingbedrijven na gebruik.
Een circulaire benadering
'Door drankenverpakkingen vanaf het begin te ontwerpen met recycling in gedachten, helpen fabrikanten de circulaire economie vooruit. In een circulaire economie verdwijnt afval, worden materialen gerecycled en hergebruikt, en regenereren natuurlijke systemen zichzelf, wat de milieu-impact van productie verlaagt', legt Nathalie Walter, Sustainability Manager France & Benelux bij Tetra Pak, uit. 'Bij Tetra Pak dragen we hieraan bij door meer hernieuwbare en gerecyclede materialen te gebruiken, en verpakkingen te ontwerpen met een eenvoudigere structuur.'
Hernieuwbare materialen komen van bronnen die zich kunnen herstellen, zoals hout of suikerriet. Deze nemen CO2 op terwijl ze groeien. Tetra Pak gebruikt bijvoorbeeld drankenkartons die voor ongeveer 75% uit karton bestaan, 21% uit polymeren en 4% uit aluminium. Het karton komt uit FSC™-gecertificeerde bossen en andere gecontroleerde bronnen. De polymeer- en aluminiumlaag beschermt de inhoud tegen vocht en licht van buitenaf. Zo blijft de inhoud maandenlang veilig, zonder koeling of conserveringsmiddelen nodig te hebben. Het aluminium wordt samen met de polymeerlaag gerecycled.
Daarnaast maken kleine innovaties vaak een groot verschil. Tetra Pak gebruikt bijvoorbeeld “tethered caps” – dopjes die na opening aan de verpakking blijven zitten. Zo belanden ze niet onnodig op de grond, maar worden ze samen met de rest van de verpakking gerecycled.
In 2021 begonnen we met de introductie van onze tethered caps, en in juni 2024 hadden we al 12 miljard doppen geleverd”
'Met deze innovaties maak je je verpakkingen niet enkel duurzamer, maar voldoe je ook aan de wetgeving', vervolgt Walter. 'De EU’s SUP-richtlijn (Single-Use Plastic) vereist namelijk dat de doppen en deksels van drankenverpakkingen voor eenmalig gebruik aan de verpakking blijven zitten. In 2021 begonnen we met de introductie van onze tethered caps, en in juni 2024 hadden we al 12 miljard doppen geleverd, waarmee we meer dan een half miljard consumenten in Europa bereikten.'
Innovatie en samenwerking gaan hand in hand
Hoewel Nederland vooruitgang boekte in het recyclen van drankenkartons, blijven er nog uitdagingen. De verschillende lagen in de kartons scheid je eenvoudig, waarbij het papier van het PolyAl (polyethyleen en aluminium) wordt gescheiden. Het PolyAl gaat vervolgens naar gespecialiseerde recyclingfaciliteiten.
De capaciteit voor PolyAl-recycling groeit, maar de grootste uitdaging ligt bij het nascheiden van post-consumer materiaal, wat slechts door één recycler in Europa kan worden verwerkt. Daarom zijn er meer recyclingoplossingen nodig. Het vervangen van fossiele polymeren door plantaardige alternatieven heeft geen invloed op het recyclen en vermindert de CO2-voetafdruk van de verpakking.
'Bij Tetra Pak willen we de circulaire economie verder versnellen door innovatie te koppelen aan samenwerking', concludeert Walter. 'Alleen door als sector samen te werken, kunnen we verpakkingen ontwikkelen die niet alleen voedsel beschermen, maar ook makkelijk gerecycled kunnen worden en bijdragen aan het behoud van natuurlijke hulpbronnen in plaats van fossiele sourcing.'
Dit artikel is gesponsord door Tetra Pak.
