Onderzoek: directies tevreden over functioneren OR

Grote, complexe reorganisaties. Ze zorgen voor veel stress bij personeel, en ook bij de ondernemingsraad. Want die moet vaak snel advies uitbrengen. Hoe zorg je ervoor dat je toch grip op de zaak houdt?

78 procent van de bestuurders beoordeelt het functioneren van hun OR als goed of zeer goed. Bestuurders die ‘medezeggenschap minded’ zijn, ervaren meer invloed van hun ondernemingsraad.

Dat blijkt uit een recent onderzoek naar de rol van bestuurders bij de benutting van medezeggenschap in de besturing van de organisatie. Het onderzoek is in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid uitgevoerd door Prof dr. Fred Huijgen van Huijgen Beleidsonderzoek en Advies (HBA) in samenwerking met het onderzoeksbureau ITS te Nijmegen.

De webenquêtes zijn ingevuld door 204 WOR-bestuurders en 216 OR’en uit 333 organisaties met 50-500 werknemers uit de profit sector.

Meer invloed OR bij actieve bestuurder
Uit het onderzoek komt naar voren dat bestuurders die om zo te zeggen ‘medezeggenschap minded’ zijn, meer invloed van hun OR ervaren dan bestuurders die minder positief ten opzichte van de OR staan. In dit verband is een ‘actieve opstelling richting het goed functioneren van de OR’ van de zijde van de bestuurder een factor van belang. De bestuurder moet er zelf wat van willen maken. Sterker nog: het onderzoek suggereert sterk dat het de bestuurder is, die de belangrijkste troeven in handen heeft om het overleg goed te laten werken. De bestuurder beïnvloedt in sterke mate de kenmerken van het overleg en de daartoe bepalende voorwaarden en omstandigheden.

Goed overleg kenmerkt zich volgens dit onderzoek door oplossingsgerichtheid van partijen, respect voor en vertrouwen in elkaar en het zich houden aan gemaakte afspraken. Het gaat dus om betrouwbare en respectvolle partners. Een dergelijk overleg vóóronderstelt een positieve grondhouding t.a.v. medezeggenschap, niet alleen van de zijde van de bestuurder en diens netwerk, ook de OR dient bereid te zijn om het overleg op basis van ‘poldercriteria’ mede inhoud en vorm te geven.

Directies tevreden over OR
78 procent van de ondervraagde bestuurders beoordeelt het functioneren van hun OR als goed of zeer goed. Het oordeel over het functioneren van de OR blijkt een sterke relatie te vertonen met het oordeel van de bestuurders over de invloed van de OR. Naarmate de OR in de ogen van de bestuurder beter functioneert wordt meer invloed op de besturing door de bestuurder aan de OR toegekend.

De negatievere visies of opvattingen waar de OR vooral wordt gezien: als iets dat meer kost dan het opbrengt (7%), als vertragende factor bij het nemen van beslissingen (9%) als lastpost (5%) of als noodzakelijk kwaad (8%), krijgen weinig bijval.

Vier visies directies op rol OR
Uit het onderzoek komen een viertal dominante opvattingen of visies van bestuurders over de OR naar voren:

Type 1: “de dure lastpost”: de OR is een lastpost, een vertragende factor bij het nemen van beslissingen, een noodzakelijk kwaad, iets dat meer kost dan het opbrengt.
Type 2: “partner van management”, wordt gekenmerkt door uitspraken als: de OR is een nuttig klankbord, een goede ‘sparringpartner’, een goede partner bij organisatie-ontwikkeling
Type 3: “communicatie-instrument”, kent hoge scores op: vertegenwoordiger van het personeel, goede mogelijkheid om te horen wat er in het bedrijf leeft, goede mogelijkheid om meer draagvlak voor beleid te creëren.
Type 4: “spreekbuis van werknemers”, wordt gekarakteriseerd door hoge scores op: een goede mogelijkheid om de organisatie aan te passen aan de mogelijkheden/wensen van het personeel, de OR als sociaal geweten van de organisatie.