Een zzp’er is een zelfstandig ondernemer. In de praktijk blijkt echter regelmatig dat een ingehuurde kracht feitelijk functioneert als werknemer, zonder formeel in dienst te zijn. ‘In dat geval is er sprake van schijnzelfstandigheid’, zegt Roy Sprunken, salesmanager bij AFAS. ‘De Wet DBA beschrijft een aantal kenmerken die samen bepalen of iemand écht zelfstandig werkt. Zo bepaalt een zzp’er in principe zelf hoe en wanneer het werk wordt uitgevoerd, werkt hij of zij doorgaans slechts een korte periode voor een opdrachtgever, en voert de zzp’er andere werkzaamheden uit dan reguliere medewerkers.’
De handhaving richt zich niet op de zzp’er zelf, maar op de opdrachtgever die deze inzet”
‘Ook is er vaak sprake van een hogere vergoeding per uur, het gebruik van eigen materialen en een resultaatverplichting in plaats van een inspanningsverplichting’, gaat Sprunken verder. ‘Bovendien hebben en onderhouden zzp’ers een professionele website en werken voor meerdere opdrachtgevers. Wanneer een ingehuurde kracht in werkelijkheid werkt onder leiding en toezicht, geen zelfstandige keuzes maakt over de uitvoering van het werk en dezelfde taken verricht als vaste medewerkers, is de kans groot dat er sprake is van schijnzelfstandigheid. In dat geval ben je als organisatie wettelijk verplicht om deze persoon in loondienst te nemen.
Wet DBA handhaving: naheffingen en boetes
Als de Belastingdienst een zzp’er aanmerkt als schijnzelfstandige, volgt in eerste instantie een waarschuwing. Organisaties krijgen vervolgens drie maanden de tijd om de arbeidsrelatie in lijn te brengen met de Wet DBA. Gebeurt dat niet, dan kan er een naheffing volgen. Vanaf 2026 worden er bovendien boetes opgelegd. De handhaving richt zich niet op de zzp’er zelf, maar op de opdrachtgever die deze inzet.
Schijnzelfstandigheid in de schoonmaakbranche
Ook in de schoonmaakbranche komt schijnzelfstandigheid steeds vaker voor. Sprunken: ‘Schoonmakers worden ingehuurd als zzp’er, maar werken structureel op vaste tijden, onder leiding van een voorman of supervisor, en maken gebruik van de materialen en middelen van het schoonmaakbedrijf. De afspraken over de werkzaamheden en werktijden worden opgelegd, waardoor van echte zelfstandigheid geen sprake is.’
Voordelen van een vast dienstverband
Een vast dienstverband kan organisaties helpen om naheffingen en boetes te voorkomen, zeker wanneer er twijfel bestaat over de juiste toepassing van de Wet DBA. ‘Dit geeft rust en zekerheid’, zegt Sprunken. ‘Bovendien blijkt het in de praktijk vaak al snel voordeliger te zijn om mensen in loondienst te nemen. Afgezien van het hogere uurtarief dat zzp’ers berekenen, profiteer je als werkgever van meerdere voordelen. Zo zorgt vast personeel voor meer stabiliteit in de planning, blijft specialistische kennis beter behouden binnen de organisatie en profiteren collega’s van elkaars ontwikkeling. Daarnaast blijkt dat medewerkers in loondienst zich doorgaans sterker verbonden voelen met de organisatie, wat bijdraagt aan een prettige werksfeer en ook de relatie met klanten of cliënten ten goede komt.’
Dit artikel is gesponsord door AFAS.
